Leksykon w druku!

Spieszę z doskonałą wiadomością! Leksykon komiksu łódzkiego ukazuje się w wersji drukowanej! Udało się to osiągnąć dzięki dotacji pozyskanej z budżetu Miasta Łodzi przez Stowarzyszenie Twórców "Contur" oraz owocnej współpracy z Wydawnictwem Kurc.

W leksykonie na 188 stronach znalazło się ponad 150 haseł, dziesiątki zdjęć i ilustracji oraz kolorowa wkładka. Pomocą merytoryczną wsparł autora Adam Rusek, który napisał także wstęp do publikacji. Fotografię znajdującą się na okładce wykonała Katarzyna Świętochowska. W wydanie leksykonu zaangażowani byli także Bartosz Kurc, Jarosław Ejsymont, raraku.pl oraz koordynatorka projektu Katarzyna Tośta. Publikacja ukazała się w serii KOMIKSoTEKA.

Zadanie „Leksykon komiksu łódzkiego – publikacja książkowa oraz e-book” jest realizowane dzięki dofinansowaniu z budżetu Miasta Łodzi.

Sto haseł zawartych w publikacji zostało zrealizowanych w 2022 roku w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Andrzej Sobieraj

Andrzej Sobieraj (zm. w grudniu 2019) – w latach 1991-2004 był kierownikiem Ośrodka ds. Ruchu Społeczno-Kulturalnego Łódzkiego Domu Kultury (wcześniej m.in. kierował Łaskim Domem Kultury). Z jego inicjatywy w ŁDK powstało i odbywało się wiele imprez, m.in. Dni Morza i Festiwal Gór. Jednak dla środowiska komiksowego najważniejszy był fakt, że to właśnie pod skrzydła Andrzeja Sobieraja w 1991 roku trafiła grupa zapaleńców - skupiona w nieformalnej jeszcze wtedy grupie Contur - z pomysłem zorganizowania konwentu poświęconego historiom obrazkowym. Świeżo upieczony pracownik ŁDK podchwycił pomysł i jeszcze tego samego roku, we wrześniu odbył się II Ogólnopolski Konwent Twórców Komiksu (pierwsza edycja imprezy jak powszechnie wiadomo, miała miejsce w lutym 1991 roku w Kielcach), zorganizowany przez Andrzeja Sobieraja, „conturowców” i Witolda Idczaka. Andrzej Sobieraj szefował OKTK do odejścia na emeryturę w 2004 roku. Jego miejsce – zarówno na stanowisku kierownika w ŁDK, jak i dyrektora MFK (w międzyczasie OKTK zmienił nazwę na Międzynarodowy Festiwal Komiksu) zajął Adam Radoń. Andrzej Sobieraj – jak sam mówił – był zakochany w morzu i górach oraz muzyce jazzowej, a praca w kulturze sprawiała mu ogromną satysfakcję.

Rafał "Biskup" Zieliński

Rafał „Biskup” Zieliński (rocznik 1972) – antykwariusz, miłośnik komiksu i muzyki. Przez trzy lata prowadził księgarnię i antykwariat w Łódzkim Centrum Komiksu przy ul. Piotrkowskiej 28 (później stacjonarnie skupował i sprzedawał komiksy, książki oraz płyty m.in. przy ul. Więckowskiego 8 i Piotrkowskiej 146). Ze swoim stoiskiem odwiedza sporą część imprez komiksowych w Polsce, a na pewno co roku można spotkać go na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu i Gier (w ostatnich latach zazwyczaj z lewej strony głównego wejścia do Atlas Areny). Rafał prowadzi też internetowy sklep-komiksowy.pl (pod jego szyldem wydał m.in. komiksy Michała Arkusińskiego zatytułowane „Von Schloh” i „Arbeit”). Jest częstym bywalcem giełd z płytami winylowymi, a od pierwszej połowy lat 90. zaangażowany jest w ruch fanów angielskiej grupy Depeche Mode.

Wicek i Wacek

Wicek i Wacek - seria komiksowa ukazująca się w okresie powojennym w łódzkim „Experssie Ilustrowanym”. Autorami cyklu o przygodach tytułowych bohaterów byli Adam Ochocki (dziennikarz, pisarz, scenarzysta) oraz rysownik Wacław Drozdowski. Wicek i Wacek wzorowani byli na bohaterach duńskiej animacji „Pat i Patachon”, których rysunkowe przygody ukazywały się w „Expressie” przed II wojną światową (spora część odcinków wyszła wówczas spod ręki Drozdowskiego).

Pierwszy odcinek „Wicka i Wacka” ukazał się w styczniu 1946 roku, w drugim numerze reaktywowanego po wojnie „Expressu”. Perypetie dwóch urwisów ukazywały się codzienne w formie czterokadrowych pasków podpisanych dialogami. Akcję pierwszych odcinków autorzy umieścili w okresie II wojny światowej. Bohaterowie na wszelkie sposoby uprzykrzają życie hitlerowcom, a dynamiczna fabuła rzuca ich w różne rejony Niemiec (a nawet do Hiszpanii). Kolejne części działy się już w czasach powojennych – Wicek i Wacek osiedli na łódzkim Widzewie przy ul. Antoniewskiej 16, bynajmniej nie rezygnując ze swojego awanturniczego życia. Nie da się ukryć, że z czasem ich przygody zaczęto też wykorzystywać do celów propagandowych (nasi bohaterowie walczyli z wrogami socjalistycznego postępu, głosowali w wyborach zgodnie z linią partii, a także – rezygnując z zawadiackiego trybu życia – zostawali niepijącymi przodownikami pracy). Po śmierci Wacława Drozdowskiego w 1951 roku stroną rysunkową serii zajęli się Stanisław Gratkowski i Jerzy Jankowski. O scenariusz nadal dbał Adam Ochocki, który m.in. wysłał Wicka i Wacka do Stanów Zjednoczonych (pokazując fatalny wizerunek wrogiego ówczesnemu ustrojowi Polski kraju). Na łamach „Expressu Ilustrowanego” przygody Wicka i Wacka ukazywały się przez niemal 7,5 roku i była to najdłużej publikowana seria prasowa w tamtych czasach w Polsce.

Bohaterowie łódzkiej popołudniówki doczekali się także kilku wydań albumowych. W 1948 roku światło dzienne ujrzały „Wicek i Wacek. Ucieszne przygody dwóch wisusów w czasie okupacji, na ich cześć wierszem opisane”. Dzięki dodrukom, do 1950 roku album osiągnął nakład 250 tysięcy egzemplarzy (drugie, pokolorowane wydanie ukazało się w 1989 roku w nakładzie 200 tys. egz.). W 1971 roku ukazał się album „Wicek, Wacek i Polikarp. Nowe przygody”, a w 1988 – „Wicek i Wacek w czasie okupacji”.

Łódzkie Centrum Komiksu

Łódzkie Centrum Komiksu było pierwszą w Polsce placówką poświęconą historiom obrazkowym, nie ograniczającą się tylko do działalności galeryjnej (jak wiadomo – dwa miesiące wcześniej we Wrocławiu rozpoczęła działalność komiksowa Galeria Tymczasem). Po rozstaniu z Łódzkim Domem Kultury zespół odpowiedzialny za organizację Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier (Adam Radoń, Ewa Stępień, Katarzyna Tośta i Piotr Kasiński), dzięki zabiegom Adama Radonia trafił pod skrzydła Domu Literatury w Łodzi. Zapadła wtedy decyzja o uruchomieniu Łódzkiego Centrum Komiksu jako części składowej Domu Literatury. Ostatecznie na lokalizację wybrano pomieszczenia przy ul. Piotrkowskiej 28 – przy placu obok domu handlowego Magda.

ŁCK zostało otwarte 11 czerwca 2013 roku. W uroczystości wziął udział premier Walonii-Brukseli Rudy Demotte. Centrum pełniło wiele różnych funkcji. W lokalu przy ul. Piotrkowskiej działa czytelnia z kilkoma tysiącami woluminów w językach polskim, francuskim, angielskim i innymi (w większości podarowanych przez wydawnictwo Egmont Polska). Była tam też księgarnia i antykwariat (prowadzone przez Rafała "Biskupa" Zielińskiego) oraz galeria, w której pokazywane były prace twórców komiksu, ilustracji, grafiki i dziedzin im pokrewnych. W ŁCK mieściło się biuro zajmujące się organizacją wielu przedsięwzięć, w tym najważniejszego – Międzynarodowego Festiwalu Komiksu i Gier w Łodzi. Zespół ŁCK odpowiedzialny był też za międzynarodowe warsztaty komiksowe City Stories, podczas których autorzy z Polski i zaproszonych krajów tworzyli historie obrazkowe o Łodzi; organizację wystaw komiksowych w kraju i za granicą, warsztatów, spotkań autorskich, premier albumów, prezentacji, paneli dyskusyjnych oraz włączał się w projekty, w których komiks jest narzędziem informacji i edukacji. Łódzkie Centrum Komiksu działało do początku 2016 roku, gdy jego zespół stał się Wydziałem Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej EC1 Łódź.

Danuta Waga

 

Danuta Waga - jest absolwentką Uniwersytetu Łódzkiego, a znakomitą część swojego życia poświęciła na pracę z dziećmi i młodzieżą. Za sprawą syna Roberta od wielu lat związana jest ze Stowarzyszeniem Twórców „Contur” oraz Międzynarodowym Festiwalem Komiksu i Gier. Od 2000 roku, wspólnie z Robertem, zajmowała się organizacją komiksowych konkursów dla dzieci i młodzieży towarzyszących festiwalowi (współpracowała w tym zakresie z Urzędem Miasta Łodzi oraz organizacjami pozarządowymi). Do tej pory bierze czynny udział w obradach jury oraz prowadzi kronikę konkursu. Zawsze niezwykle uważnie i z niemałym wzruszeniem czyta prace młodych adeptów komiksowej sztuki. Kocha dzieci i kwiaty.

Robert Waga

Robert Waga - urodził się 19 maja 1968 roku w Łodzi. Sześć lat po tym wydarzeniu zaczął przejawiać zainteresowanie komiksem, które przerodziło się w pasję. Pierwszą nagrodę otrzymał w 1976 roku na ogólnopolskim konkursie rysunkowym TVP1 („Teleranek”). Jako młody rysownik publikował w pismach „Świat Młodych”, „Karuzela” i „Szpilki”. W latach 1983-1988 uczęszczał do Liceum Sztuk Plastycznych w Łodzi i działał w klubie fantastyki naukowej „UFO-ZENEK”, zajmując się też czynnie komiksem i ilustracją. Od samego początku organizował Ogólnopolski Konwent Twórców Komiksu i jego późniejsze wcielenie - Międzynarodowy Festiwal Komiksu i Gier. Członek Stowarzyszenia Twórców „Contur” (obecnie jego wiceprezes). 

Zajmuje się też muzyką - w 1989 roku założył death metalowy zespół Inhuman Obsessed. W 1990 roku statystował w filmie Zbigniewa Rebzdy „Powrót Wabiszczura”. W 1991 roku na II Ogólnopolskim Konwencie Twórców Komiksu w Łodzi zdobył I nagrodę za tryptyk „Bez komentarza” (była to wówczas najwyższa nagroda, czyli obecne Grand Prix). Rok później otrzymał II nagrodę za realistyczny, wykonany wieloma technikami komiks „Więzień własnej wyobraźni”. W 1998 roku współtworzył komputerową grę edukacyjną dla sześciolatków „Miś”. Jest też autorem gry „Sny Pati”. Od 2001 roku na MFKiG – wspólnie z mamą Danutą – organizował komiksowy konkurs dla dzieci oraz przez wiele lat przewodniczył jury tego konkursu. Prowadził też warsztaty dla młodych rysowników. Choć organizację konkursu przekazał Justynie Bożek z Centrum Komiksu i Narracji Interaktywnej, nadal wspólnie z mamą zasiada w konkursowym jury. Do czołówki jego ulubionych rysowników należą: André Franquin, Marcel Gotlib, Robert Crumb, Philippe Druillet, Moebius i Enki Bilal.